Skip to Content

Ten onrecht anti-depressiva voorgeschreven aan jongeren

Behandeling van depressie in de praktijk: onrechte voorkeur voor medicatie

Alle Angelsaksische richtlijnen (VS, UK, Australië) bevatten dezelfde aanbeveling: psychotherapie is de eerste keus van behandeling bij jongeren; medicatie indien nodig geacht. Ingeval medicatie voorgeschreven wordt, is fluoxetine de eerste optie, en nauwe opvolging is dan noodzakelijk omwille van het zelfmoordrisico.

Dit zelfmoordrisico is niet alleen inherent aan het jong-zijn, maar is een mogelijke 'bijwerking' van antidepressiva. Bovenal moet vooraf de ernst van de depressie vastgesteld worden, vooraleer voor een behandeling kan gekozen worden. Zelfs dat laatste wordt nagelaten, althans volgens een Australische studie. Daar bleek de ernst van depressie slechts in 50 % getest te zijn met standaardtesten (bepaling van sociale functioneren). Echter, in geen enkel geval werd de test gedaan met een specifieke depressietest!

De meeste jongeren die zich met een depressie aandienden, kregen geen behoorlijke psychotherapie voordat medicatie voorgeschreven werd. In bepaalde gevallen laten de richtlijnen toe dat er vroeg met medicatie gestart wordt, maar enkel bij ernstige depressie (die als dusdanig vastgesteld moet zijn).
Ook de opvolging is infrequent en onprecies: slechts 35 % van de jongeren werden wekelijks getest op de ernst van depressie; amper in één geval gebeurde dat met een erkende test. Het enige positieve dat de studie kon melden, was dat fluoxetine de eerste keus van medicatie was bij jongeren onder de 18, zoals gestipuleerd door de richtlijnen.

Mogelijke verklaringen hiervoor moeten we niet ver zoeken. Een pilletje is minder omslachtig dan ellenlange sessies doorbrengen met een psychiater of een psychotherapeut. Toegang tot psychotherapie is niet altijd evident, en gewone huisartsen zijn er duidelijk niet vertrouwd mee.
Iedereen weet ondertussen wat depressie is, en dat er zoiets bestaat als 'antidepressiva'. Mensen verwachten ook op die manier geholpen te worden. Geld speelt ook een rol, want die antidepressiva blijven goed verkopen. Psychotherapie is evidence-based, maar tijdsintensief (12 - 20 sessies), al heeft een recente meta-analyse uitgemaakt dat een korte psychotherapie (6 - 8 sessies) ook er door kan.

De richtlijnen zijn opgesteld opdat met enige omzichtigheid omgegaan zou worden met het voorschrijven van antidepressiva, maar vermoedelijk zijn ook de richtlijnen niet meer up-to-date. Een recente analyse wees uit dat antidepressiva pas zinvol zijn vanaf ernstige depressie, en in feite enkel bij zeer ernstige depressie. We hebben het dan slechts over een kwart van patiënten met een depressie.
Referenties:
Hetrick SE, Thompson A et al. Is there a gap between recommended and 'real world' practice in the management of depression in young people? A medical file audit of practice. BMC Health Services Research 2012, 12:178; doi:10.1186/14 Nieuwsma JA, Trivedi RB et al. Brief psychotherapy for depression: a systematic review and meta-analysis. Int J Psychiatry Med. 2012;43(2):129-51 Fournier JC, DeRubeis RJ et al. Antidepressant drug effects and depression severity: a patient-level meta-analysis. JAMA. 2010 Jan 6;303(1):47-53

Bron: AT&A